การดูแลตัวเองเมื่อเส้นเอ็นข้อไหล่ฉีกขาด

เส้นเอ็นข้อไหล่ฉีกขาด คือภาวะของการที่เส้นเอ็นกล้ามเนื้อรอบ ๆ หัวไหล่ได้รับบาดเจ็บจนมีการฉีกหรือขาด โดยมีระดับความรุนแรงของการฉีกขาดได้หลายระดับ อาการของเส้นเอ็นข้อไหล่ฉีกขาดนั้นมักจะนำมาด้วยความเจ็บเมื่อใช้งานกล้ามเนื้อรอบข้อไหล่ ตามมาด้วยการจำกัดการเคลื่อนไหว รวมทั้งอาจมีการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อตามมาได้เช่นกัน โดยสาเหตุส่วนใหญ่มักจะมาจากการใช้งานที่มากจนเกินไป โดยการฉีกขาดนั้นสามารถเกิดฉับพลันทันทีเลยก็ได้ เช่น จากอุบัติเหตุ และจากการเล่นกีฬา หรืออาจจะค่อย ๆ สะสมการบาดเจ็บจนนำไปสู่การฉีกขาดก็ได้ และสาเหตุอีกอย่างหนึ่งที่พบได้บ่อยในผู้สุงอายุ คือ ฉีกขาดจากอาการเสื่อมของเส้นเอ็นรอบข้อไหล่ โดยหากยังมีการใช้งานที่มากเกินไปหรือไม่เหมาะสมในผู้สูงอายุ ก็จะเป็นการเพิ่มโอกาสในการฉีกขาดของเส้นเอ็นข้อไหล่ได้ (1)

การรักษาเส้นเอ็นข้อไหล่ฉีกขาด จะขึ้นกับระดับความรุนแรงและความเหมาะสมของอาการ โดยแต่ละวิธีการนั้นสามารถให้ผลลัพธ์และประสิทธิภาพการฟื้นฟูที่ใกล้เคียงกัน (2) แบ่งเป็น 2 วิธีการ คือ

1. การรักษาโดยไม่ใช้วิธีการผ่าตัด เช่น การใช้ยา, กายภาพบำบัด และถ้าหากยังไม่ดีขึ้น แพทย์ก็จะพิจารณาให้เข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัดต่อไป
2. การรักษาโดยใช้วิธีการผ่าตัด เป็นการผ่าตัดเพื่อยึดติดเส้นเอ็นที่ฉีกขาดเข้าด้วยกัน โดยหลังการผ่าตัดนั้น ผู้ป่วยควรได้รับการพักฟื้นและการฟื้นฟูอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการบาดเจ็บซ้ำ และภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด

การดูแลตัวเอง เมื่อมีอาการเส้นเอ็นข้อไหล่ฉีกขาด

หลังจากพบแพทย์และทราบแน่ชัดแล้วว่ามีภาวะเส้นเอ็นข้อไหล่ฉีกขาด แน่นอนว่านอกจากการรักษาทางการแพทย์และทางกายภาพบำบัดแล้วนั้น การระมัดระวัง และ การดูแลตัวเองระหว่างการฟื้นฟูก็เป็นสิ่งที่สำคัญมากไม่แพ้กัน เนื่องจากในระหว่างการรักษา ทั้งด้วยวิธีการผ่าตัดหรือไม่ผ่าตัด หากเรามีการใช้งานข้อไหล่อย่างไม่ระมัดระวัง ใช้งานหนักเกินความเหมาะสมของระยะฟื้นฟู เส้นเอ็นที่ทำการฟื้นฟูอยู่นั้น อาจจะมีการฉีกขาดที่เพิ่มมากขึ้น หรือฉีกขาดซ้ำหลังจากที่ฟื้นฟูไปแล้วก็ได้เช่นกัน โดยวิธีการดูแลฟื้นฟูเอ็นข้อไหล่ที่บาดเจ็บจะแบ่งตามวิธีการรักษาและระยะการฟื้นฟู โดยมีรายละเอียดดังนี้

1.) วิธีการดูแลตัวเอง เมื่อรักษาเส้นเอ็นข้อไหล่ฉีกขาดโดยไม่ใช้วิธีการผ่าตัด (3,4)

การรักษาด้วยวิธีนี้ จะเป็นการให้เส้นเอ็นที่ได้รับบาดเจ็บฟื้นฟูด้วยตัวเส้นเอ็นเอง โดยจะส่งเสริมการฟื้นฟูด้วยการใช้ยา หรือวิธีและเครื่องมือกายภาพบำบัด โดยวิธีการดูแลตัวเองอาจแบ่งตามระยะเวลาดังนี้

ระยะ 0-4 สัปดาห์แรก

สิ่งที่ควรให้ความสำคัญในระยะนี้คือ

1.) การพักและการป้องกันการบาดเจ็บซ้ำ

• หลีกเลี่ยงการยกของหนัก, หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องยกแขนสูง, หรือยกแขนค้างเป็นเวลานาน
• การใช้อุปกรณ์ช่วยพยุง arm sling หรือ shoulder support

2.) การลดอาการปวด อาการอักเสบ

• การประคบเย็น เพื่อลดอาการเจ็บและอาการอักเสบ
• การรับประทานยาตามแพทย์สั่ง

3.) การคงองศาการเคลื่อนไหว

• การขยับเคลื่อนไหวข้อไหล่ขึ้นและลงอย่างระมัดระวังในองศาที่ไม่ทำให้เกิดอาการเจ็บ
• หลีกเลี่ยงการขยับเคลื่อนไหวด้วยความเร็ว หรือกิจกรรมที่มีแรงกระทำต่อข้อไหล่

การออกกำลังกายเพื่อคงองศาการเคลื่อนไหว table slide