รู้จักกับอาการปวดข้อมือด้านนอกหรือที่เรียกว่า de Quervain’s Tenosynovitis
อย่างที่เราทราบกันดีว่ามือเป็นอวัยวะที่สำคัญมากต่อการทำงานของทุกอาชีพ หรือแม้แต่การใช้สมาร์ทโฟนที่เปรียบเสมือนปัจจัยที่ 5 ของเราไปแล้ว แต่หากเกิดการบาดเจ็บกับมือของเราขึ้นมานั้น คงทำให้เกิดความรำคาญใจไม่น้อยเลยทีเดียว โดยเฉพาะท่านที่ต้องทำงานบ้าน ท่านที่ต้องทำงานผ่านการติดต่อสื่อสารด้วยสมาร์ทโฟนหรือคุณแม่หลังคลอด และเคยสงสัยไหมว่าทำไมถึงมีอาการปวดข้อมือด้านนอก ขณะหยิบจับของ เปิดขวดน้ำ จับมีดขณะหั่นของ การใช้นิ้วกดสมาร์ทโฟน หรือแม้แต่คุณแม่ขณะอุ้มลูกน้อยก็ตาม บางท่านมีอาการปวดมาก แล้วอาการก็ค่อย ๆ หายไปเอง หรือถ้าหลีกเลี่ยงการใช้งานมือนั้นอาการก็จะบรรเทาลง หรือบางท่านมีอาการเรื้อรังจนรำคาญใจและก่อให้เกิดอุปสรรคต่อการใช้งานในชีวิตประจำวัน อาการเหล่านั้นเป็นอาการของโรคที่เรียกกันว่าโรคปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ (de Quervain อ่านว่า เดอ-กา-แวง) (1) นั่นเอง
ปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ (de Quervain) เกิดจากอะไร ?
ปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ เกิดจากการอักเสบเนื่องจากมีการใช้งานข้อมือซ้ำ ๆ เช่น ผู้ที่ทำงานโดยใช้เมาส์ แม่บ้านที่ใช้มีดหั่นของทำกับข้าว คุณแม่ที่อุ้มลูก เป็นต้น ทำให้เกิดการเสียดสีระหว่างเอ็นข้อมือและปลอกหุ้มเอ็นข้อมือ จึงก่อให้เกิดการบาดเจ็บของเอ็นและปลอกหุ้มเอ็นของกล้ามเนื้อ 2 มัด ที่ชื่อว่า Abductor pollicis longus และ Extensor pollicis brevis ซึ่งเอ็นของกล้ามเนื้อทั้งสองนี้วางตัวอยู่ที่ด้านนอกของข้อมือ (ฝั่งนิ้วหัวแม่มือ) จึงทำให้เรามีอาการปวดที่ด้านนอกของข้อมือขณะทำกิจกรรม (2)
อาการเป็นอย่างไร ?
ถ้าท่านสงสัยว่าปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ เมื่อเป็นแล้วจะมีอาการอย่างไรนั้น ให้ท่านสังเกตจากกิจวัตรประจำวันที่ท่านทำอยู่ได้อย่างง่าย ๆ คือมีอาการเจ็บที่ด้านนอกข้องข้อมือ (ฝั่งนิ้วหัวแม่มือ) ขณะทำกิจกรรมต่าง ๆโดยที่อาการนั้นอาจจะเป็นเรื้อรัง หรือเป็น ๆ หาย ๆ มาเป็นระยะเวลาหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน และในบางรายอาจจะรุนแรงและเรื้อรังถึงขั้นมีการจำกัดการเคลื่อนไหวของข้อมือ (3)
ตัวอย่างกิจกรรมที่กระตุ้นอาการ เช่น
| – การใช้มือบิดหมุนเพื่อเปิดขวดน้ำ | – การบิดลูกกุญแจ |
| – การใช้ตะหลิวผัดอาหาร | – การใช้มีดหั่นของ |
| – การซักผ้า-บิดผ้า | – การถักนิตติ้ง |
| – การกวาดบ้าน-ถูบ้าน | – เล่นดนตรีที่ต้องใช้ข้อมือ |
| – การใช้เครื่องมือซ่อมบำรุง เช่น ไขควง ค้อน | – การอุ้มเด็กทารก เป็นต้น |
ใครจะมีโอกาสเป็นบ้าง ?
ผู้ที่มีโอกาสเป็นปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ ได้แก่ผู้ที่มีความเสี่ยงจากการทำงานหรือจากกิจกรรมดังที่กล่าวมาข้างต้น เช่น แม่บ้าน คุณแม่ลูกอ่อนที่ต้องอุ้มทารกหรือในท่าทางการให้นมบุตร พนักงานออฟฟิศ แม่ครัว ช่างซ่อมบำรุง นักดนตรีที่ต้องใช้ข้อมือ (เช่น นักไวโอลิน นักกีต้าร์ มือกลอง เป็นต้น) และจากการศึกษายังพบว่าปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบนั้นมีโอกาสพบได้ในผู้หญิงมากกว่าในผู้ชายเป็นสัดส่วน 10 ต่อ 1 และพบได้มากที่ช่วงอายุระหว่าง 35–55 ปี (4)
เรียบเรียงโดย กภ.กมลวรรณ เพราเพริศภิรมย์
เอกสารอ้างอิง
- Ahuja NK, Chung KC. Fritz de Quervain, MD (1868-1940): Stenosing tendovaginitis at the radial styloid process. J Hand Surg Am. 2004; 29(6): 1164-70.
- Goel R, Abzug JM. De Quervain’s tenosynovitis: a review of the rehabilitative options. Hand (N Y) 2015; 10(1): 1–5.
- O’Neil CJ. De Quervain tenosynovitis. In: Frontera WR, Silver JK, Rizzo TD, editors. Essentials of physical medicine and rehabilitation: musculoskeletal disorder, pain, and rehabilitation. 3rd ed. Philadelphia: Elsevier; 2015. p. 136-9.
- Steven JM. De Quervain’s tenosynovitis: stenosing tenosynovitis of the first dorsal compartment. Occup Environ Med. 1997; 39.10: 990-1002.
