mobile_logomobile_logomobile_logomobile_logo
  • Home
  • การให้บริการ
    • ขั้นตอนการรับบริการศูนย์กายภาพบำบัด
    • ข้อมูลที่ควรทราบก่อนเข้ารับบริการ
    • ปฏิทินจัดอบรมความรู้สู่ประชาชน
    • ลงทะเบียนประวัติออนไลน์
    • ระบบตรวจสอบรหัสผู้ป่วย (HN) ออนไลน์
  • เกี่ยวกับเรา
    • ปรัชญา วิสัยทัศน์ พันธกิจ
    • คณะกรรมการประจำศูนย์กายภาพบำบัด
    • โครงสร้างศูนย์กายภาพบำบัด
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ปิ่นเกล้า)
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ศาลายา)
  • การรักษา
    • กายภาพบำบัดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ
    • กายภาพบำบัดระบบประสาท
    • กายภาพบำบัดทางเด็ก
    • กิจกรรมบำบัด
    • คลินิกกระดูกสันหลังคด
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการกีฬา
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการยศาสตร์
    • คลินิกกายภาพบำบัดในสุขภาพหญิง
    • คลินิกผู้สูงอายุ
    • คลินิกวอยตาบำบัด (Vojta Therapy)
    • คลินิกโรคเวียนศีรษะและการทรงตัว
  • โครงการพิเศษ
    • HealthcaRe Tele-delivery Service
    • โครงการเตรียมความพร้อมสู่การเรียน (School readiness)
    • กลุ่มกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ
    • โครงการตรวจหลอดเลือด
    • โครงการธาราบำบัด
    • โครงการกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ สมองเสื่อมป้องกันได้
  • ประกาศ
  • ติดต่อเรา
  • TH
    • EN
    • TH
✕

การดูแลตนเองและการออกกำลังกายในผู้ที่เป็นโรคเส้นเอ็นข้อศอกทางด้านนอกอักเสบ (Lateral epicondylitis หรือ tennis elbow)

  • Home
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน กายภาพบำบัดทางระบบกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ
  • การดูแลตนเองและการออกกำลังกายในผู้ที่เป็นโรคเส้นเอ็นข้อศอกทางด้านนอกอักเสบ (Lateral epicondylitis หรือ tennis elbow)

การดูแลตนเองและการออกกำลังกายในผู้ที่เป็นโรคเส้นเอ็นข้อศอกทางด้านนอกอักเสบ (Lateral epicondylitis หรือ tennis elbow)

พฤษภาคม 3, 2024
Categories
  • กายภาพบำบัดทางระบบกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน
Tags
  • exercise
  • lateral epicondylitis
  • ออกกำลังกาย

แนะนำให้ทุกท่านอ่านบทความเรื่อง “โรคเอ็นข้อศอกทางด้านนอกอักเสบ (Lateral epicondylitis หรือ tennis elbow)” เพื่อให้เข้าใจถึงการกำเนิดโรค อาการ อาการแสดง และการตรวจร่างกายเบื้องต้นก่อน ส่วนในบทความต่อไปนี้จะแนะนำเกี่ยวกับการดูแลตนเองและการออกกำลังกายในโรคเส้นเอ็นข้อศอกทางด้านนอกอักเสบ

ดังที่เคยอธิบายในบทความก่อนหน้าเกี่ยวกับโรคเอ็นข้อศอกทางด้านนอกอักเสบ จะมีอาการบาดเจ็บบริเวณปุ่มกระดูกต้นแขนทางด้านนอกบริเวณข้อศอกขณะอยู่นิ่งหรือขณะเคลื่อนไหวข้อศอก หรือข้อมือ ซึ่งกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับบริเวณดังกล่าวนั้นจะเป็นกลุ่มกล้ามเนื้อที่ใช้ในการกระดกข้อมือขึ้นเป็นส่วนใหญ่ (1,2)

โรคเอ็นข้อศอกทางด้านนอกอักเสบนั้น สามารถแบ่งระยะการบาดเจ็บออกเป็น 2 ระยะใหญ่ ๆ คือ ระยะเฉียบพลัน และระยะเรื้อรัง ซึ่งการดูแลตนเองนั้นก็จะแตกต่างกันตามระยะในการอักเสบ

ระยะเฉียบพลัน

ระยะนี้จะมีอาการเจ็บปวดค่อนข้างมาก โดยอาจเกิดหลังจากการทำกิจกรรมทันที เช่น บาดเจ็บหลังจากเล่นกีฬาทันที หรือหลังจากออกกำลังกายไม่เกิน 48 ชั่วโมง เป็นต้น นอกจากนี้ยังสามารถพบอาการบวม สีผิวบริเวณที่มีอาการอักเสบจะมีสีแดงกว่าบริเวณอื่น และเมื่อสัมผัสจะพบว่ามีความรู้สึกอุ่นกว่าบริเวณใกล้เคียง โดยสรุปในระยะนี้จะมีอาการอักเสบ (ปวด บวม แดง ร้อน) ค่อนข้างมาก การดูแลตนเองในระยะนี้จึงเน้นไปในด้านการลดอาการอักเสบเป็นหลัก โดยปกติมักจะใช้หลักของ “RICE” ดังนี้

R = Rest การพัก หรือหยุดการใช้งานของบริเวณที่อักเสบ

I = Ice การประคบเย็น เพื่อลดการอักเสบและลดบวมบริเวณที่บาดเจ็บ โดยใช้เจลเย็น (cold pack) หรือถุงใส่น้ำผสมน้ำแข็งในอัตราส่วน 1:1 ประคบประมาณ 15-20 นาที ขณะประคบจะรู้สึกเย็น แต่ต้องไม่มีอาการปวดหรือเย็นจัดจนเกินไป เพราะอาจจะทำให้เกิดอาการผิวหนังไหม้ (burn) ได้ ในกรณีที่มีอาการอักเสบมาก สามารถประคบได้ทุก ๆ 3 ชั่วโมง (4)

C = Compression การใช้ผ้ายืดพันเบา ๆ รอบบริเวณที่อักเสบ อาจจะทำพร้อมกันขณะประคบเย็น เพื่อลดอาการบวม แต่จะต้องพันไม่แน่นเกินไป เช่น หากมีการพันบริเวณข้อศอก แขนส่วนล่างจะต้องไม่มีอาการชา หรือมีสีคล้ำกว่าปกติ หากพันแน่นเกินไปอาจทำให้การไหลเวียนเลือดไม่ปกติ

E = Elevation การจัดวางบริเวณที่มีอาการให้สูงขึ้นกว่าระดับหัวใจเล็กน้อย เพื่อป้องกันการบวมค้างบริเวณส่วนปลาย เช่น ในกรณีผู้ที่เป็นโรคเอ็นข้อศอกทางด้านนอกอักเสบ ไม่ควรจะปล่อยแขนห้อยทิ้งไว้เป็นระยะเวลานาน ๆ เนื่องจากอาจจะทำให้ปลายมือบวมกว่าปกติได้ เป็นต้น (3)

แต่ในขณะที่มีอาการอักเสบ สามารถออกกำลังกายเบา ๆ ได้ เพื่อให้ข้อต่อยังสามารถเคลื่อนไหวได้สุดช่วง และป้องกันการยึดติดของกล้ามเนื้อและข้อต่อได้

รูปที่ 1 แสดงเจลเย็น (cold pack)

รูปที่ 1 แสดงเจลเย็น (cold pack)

รูปที่ 2 แสดงการวางบริเวณข้อศอกให้สูงกว่าระดับหัวใจ

รูปที่ 2 แสดงการวางบริเวณข้อศอกให้สูงกว่าระดับหัวใจ

การออกกำลังกายเพื่อคงองศาการเคลื่อนไหวของข้อมือ

ท่าเริ่มต้น ยืนหรือนั่ง ยื่นแขนข้างที่มีอาการไปทางด้านหน้า ข้อศอกเหยียดตรง

ท่าออกกำลังกาย ออกแรงกระดกข้อมือขึ้น และลงเบา ๆ สลับกัน

จำนวนครั้ง 10 ครั้งต่อรอบ 3 รอบต่อวัน หรือขึ้นกับอาการเจ็บปวด

การออกกำลังกายเพื่อคงองศาการเคลื่อนไหวของข้อศอก

ท่าเริ่มต้น ยืนหรือนั่ง ยื่นแขนข้างที่มีอาการไปทางด้านหน้า ข้อศอกเหยียดตรง

ท่าออกกำลังกาย ออกแรงงอข้อศอกเข้า และออกเบา ๆ สลับกัน

จำนวนครั้ง 10 ครั้งต่อรอบ 3 รอบต่อวัน หรือขึ้นกับอาการเจ็บปวด

หมายเหตุ ขณะออกกำลังกาย ผู้ป่วยต้องไม่มีอาการปวดหรืออักเสบมากขึ้น

ระยะเรื้อรัง

เมื่อพ้นระยะอักเสบ หรืออาการอักเสบลดลงแล้ว อาการเจ็บปวดอาจจะยังคงอยู่ แต่อาการบวม แดง ร้อนลดลงแล้ว สามารถเปลี่ยนจากการประคบเย็นเป็นประคบอุ่นได้ โดยการประคบอุ่นนั้นจะต้องรู้สึกอุ่น และไม่ร้อนจัดจนเกินไป เพื่อป้องกันการผิวหนังไหม้ สามารถประคบได้ครั้งละประมาณ 20-30 นาที (4)

ในระยะนี้เราจำเป็นที่จะต้องออกกำลังกายมากขึ้น โดยจะเน้นทั้งการยืดกล้ามเนื้อเพื่อลดความเกร็งตัวของกล้ามเนื้อและออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อศอก

การยืดกล้ามเนื้อที่ใช้ในการกระดกข้อมือ (ท่าคว่ำมือ)

ท่าเริ่มต้น ยืนหรือนั่ง ยื่นแขนข้างที่มีอาการไปทางด้านหน้า ข้อศอกเหยียดตรง ในทิศทางคว่ำมือ

ท่าออกกำลังกาย ใข้มืออีกข้าง จับข้อมือแล้วค่อย ๆ ยืดกล้ามเนื้อในทิศทางกระดกข้อมือลง  

จำนวนครั้ง ยืดค้างไว้ 10 วินาที โดยประมาณ ยืด 10 ครั้งต่อรอบ 3 รอบต่อวัน

การยืดกล้ามเนื้อที่ใช้ในการกระดกข้อมือ (ท่าหงายมือ)

ท่าเริ่มต้น ยืนหรือนั่ง ยื่นแขนข้างที่มีอาการไปทางด้านหน้า ข้อศอกเหยียดตรง ในทิศทางหงายมือ

ท่าออกกำลังกาย ใข้มืออีกข้าง จับข้อมือแล้วค่อย ๆ ยืดกล้ามเนื้อในทิศทางกระดกข้อมือลง 

จำนวนครั้ง ยืดค้างไว้ 10 วินาที โดยประมาณ ยืด 10 ครั้งต่อรอบ 3 รอบต่อวัน

การออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงบริเวณข้อศอกนั้น สามารถออกกำลังกายได้ด้วยตนเองที่บ้าน โดยใช้อุปกรณ์ที่มีน้ำหนักเล็กน้อยเป็นแรงต้าน เช่น ขวดน้ำขนาดพอเหมาะ หรือดัมเบลขนาดเล็ก เป็นต้น

การเพิ่มความแข็งแรงกล้ามเนื้อที่ใช้ในการกระดกข้อมือ (5)

ท่าเริ่มต้น ยืนหรือนั่ง ท้องแขนวางบนโต๊ะ ปลายข้อมือพ้นออกจากขอบโต๊ะ ในทิศทางคว่ำมือ ถืออุปกรณ์ เช่น ขวดน้ำ หรือดัมเบล เพื่อเป็นแรงต้าน

ท่าออกกำลังกาย ออกแรงกระดกข้อมือขึ้นและลงช้า ๆ

จำนวนครั้ง 10 ครั้งต่อรอบ 3 รอบต่อวัน

การเพิ่มความแข็งแรงกล้ามเนื้อที่ใช้ในการหงายข้อมือ

ท่าเริ่มต้น ยืนหรือนั่ง ท้องแขนวางบนโต๊ะ ในทิศทางคว่ำมือ ถืออุปกรณ์ เช่น ขวดน้ำ หรือดัมเบล เพื่อเป็นแรงต้าน

ท่าออกกำลังกาย ออกแรงในการหงายข้อมือไปและกลับช้า ๆ

จำนวนครั้ง 10 ครั้งต่อรอบ 3 รอบต่อวัน

ข้อควรระวังขณะออกกำลังกาย

  1. ขณะออกกำลังกายหรือหลังจากออกกำลังกาย ไม่ควรจะมีอาการปวดเพิ่มขึ้น หากมีอาการปวดมาก ควรหยุดออกกำลังกายและพักทันที
  2. ไม่ควรออกกำลังกายมากจนเกินไป จนเกิดอาการต่อไปนี้ เช่น เกิดอาการล้า ไม่สามารถกระดกข้อมือ หรืองอศอกได้
  3. ไม่ควรออกกำลังกายในจังหวะที่เร็วจนเกินไป หรือเกิดแรงกระชาก เนื่องจากอาจเกิดอาการบาดเจ็บจากการออกกำลังกายได้
  4. ควรเลือกอุปกรณ์การออกกำลังกายที่พอดี ไม่หนักจนเกินไป

หากทำการดูแลตนเองและออกกำลังกายดังที่กล่าวไปข้างต้นแล้ว อาการยังไม่ดีขึ้น แนะนำพบแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเพื่อรับคำปรึกษาหรือทำการรักษาต่อ

เรียบเรียงโดย กภ. ทัชชกร สงวนศักดิ์

เอกสารอ้างอิง

  1. Kaydok E, Ordahan B, Solum S, Karahan AY. Short-term efficacy comparison of high-intensity and low-intensity laser therapy in the treatment of lateral epicondylitis: a randomized double-blind clinical study. Arch Rheumatol. 2020;35(1):60-7.
  2. Vicens G, Seijas R, Sallent A, Dominguez A, Ares O, Torrecilla A. Tennis elbow pathogenesis. Int J Orth. 2017;4(3):767-69.
  3. Dubois B, Esculier J-F. Soft-tissue injuries simply need PEACE and LOVE. Br J Sorts Med. Jan 2020;54(2):3-5.
  4. สุทธชัย ใจบาล, ศุภรานันท์ เรืองพุก, ณัฐนันท์ แซ่ตั้ง. ความเหมาะสมของระยะเวลาในการประคบร้อน งานกายภาพบำบัด โรงพยาบาลหัวหิน. วารสารหัวหินสุขใจไกลกังวล. 2559; หน้า 66-77.
  5. Stasinopoulos D, Stasinopoulos I. Comparison of effects of eccentric training, eccentric-concentric training, and eccentric-concentric training combined with isometric contraction in the treatment of lateral elbow tendinopathy. JHT. 2017; 13-9.
Views: 12,644
Share
21

Related posts

พฤศจิกายน 16, 2026

Landing จาก Boulder อย่างไรไม่ให้เจ็บการลงพื้นและการรับมือเมื่อลงพลาด


Read more
พฤศจิกายน 9, 2026

การดูแลป้องกันภาวะรองช้ำสำหรับการเล่นกีฬา


Read more
พฤศจิกายน 6, 2026

ปวดข้อศอกด้านใน(Medial Epicondylitis) อย่าปล่อยไว้ให้เรื้อรัง


Read more
ตุลาคม 16, 2026

ภาวะปวดอุ้งเชิงกรานเรื้อรัง (chronic pelvic pain syndrome) กายภาพบำบัดช่วยได้อย่างไร ?


Read more

ศูนย์กายภาพบำบัด เชิงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า

198/2 ถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้า,
แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700
โทรศัพท์ : 0-63-520-5151

ศูนย์กายภาพบำบัด ศาลายา

999 ถนนพุทธมณฑลสาย 4
ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล นครปฐม 73170
โทรศัพท์ : 0-2441-5450 โทรสาร : 0-2441-5454
  • Facebook
  • YouTube
© Faculty of Physical Therapy, Mahidol University.