รู้ไว้ ห่างไกล เส้นเลือดขอด(ที่ขา)
ที่มารูปภาพ: Medical News Today, 10 home remedies for varicose veins.2018
หลายคนอาจเคยเห็นลักษณะดังรูปด้านบน หรืออาจพบอาการดังกล่าวด้วยตัวคุณเอง ทราบหรือไม่ว่าลักษณะนี้เรียกว่า “ภาวะเส้นเลือดขอด” ซึ่งแม้ว่าอาการนี้จะไม่ได้อันตรายถึงชีวิต แต่มีผลกระทบอย่างมากในเรื่องความสวยงามของเรียวขา โดยเฉพาะในคุณผู้หญิงทั้งหลายจะมีโอกาสพบภาวะเส้นเลือดขอดได้ถึง 72 % ในขณะที่คุณผู้ชายนั้นมีโอกาสพบได้เพียง 10-20% ในอายุเท่ากัน (1) รู้อย่างนี้แล้วเรามาทำความรู้จักกับ “ภาวะเส้นเลือดขอดที่ขา” ไปพร้อมกันเลย
สาเหตุที่ทำให้เกิด “ภาวะเส้นเลือดขอดที่ขา”
- อายุ: อายุที่มากขึ้นทำให้โอกาสเกิดโรคสูงตามไปด้วย เนื่องจากการเสื่อมของลิ้นและผนังหลอดเลือดทั่วร่างกาย
- เพศ: เพศหญิงมีโอกาสเกิดได้มากกว่าผู้ชาย เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน หรือผลจากการตั้งครรภ์
- เชื้อชาติและพันธุกรรม: มักพบในคนตะวันตก มากกว่าคนเอเชีย และหากมีโอกาสพบความชุกมากขึ้นหากคน ในครอบครัวมีประวัติเป็น
- อาชีพ: อาชีพที่ต้องยืน/ นั่งนาน ๆ ตลอดทั้งวัน
- ขาดการออกกำลังกาย: ทำให้การไหลเวียนเลือดน้อย และเกิดภาวะเส้นเลือดขอดที่ขา
- น้ำหนักที่มากเกินเกณฑ์มาตรฐาน
- ท้องผูกเรื้อรัง: เมื่อออกแรงเบ่งมากจะทำให้ความดันช่องท้องเพิ่มขึ้นมาก จึงทำให้เห็นเป็นเส้นเลือดขอด
- มีลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำขาส่วนลึก
อาการที่พบใน “ภาวะเส้นเลือดขอดที่ขา”
- ขามีลักษณะหลอดเลือดดำปูดโปนขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
- ปวดเมื่อยขา ขาบวม และมีอาการล้าขาทั้งสองข้าง
- สีเท้าจะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีแดง-ดำ เป็นแผลได้ง่ายและหายช้าเนื่องจากการไหลเวียนของโลหิตไม่เพียงพอ
การรักษา “ภาวะเส้นเลือดขอดที่ขา”
- ปรับพฤติกรรม ควรให้มีการเคลื่อนไหวร่างกายอยู่อย่างสม่ำเสมอ ไม่ควรนั่งหรือยืนเป็นเวลานานในระหว่างวัน
- ควบคุมน้ำหนัก และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เช่น ท่ายืนตรงเขย่งเท้าขึ้นลง 10 ครั้ง, 3 รอบ เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือดในเส้นเลือดดำให้ไหลกลับด้านบนได้ดีขึ้น หรือท่านั่งเหยียดขาไปด้านหน้าหมุนข้อเท้าเป็นวงกลม 10 ครั้ง, 3 รอบ หรือนอนพักยกขาสูงครั้งละ 10 นาที (2)
- หลีกเลี่ยงการใส่รองเท้าส้นสูง และ/หรือสวมถุงน่องเพื่อพยุงขา (Compression stocking) ซึ่งถุงน่องดังกล่าวจะสามารถช่วยป้องกันการเกิดส้นเลือดขอดได้ เนื่องจากมีคุณสมบัติไล่ระดับความแน่นตั้งแต่ข้อเท้าขึ้นมา จึงช่วยไล่เลือดดำให้ไหลกลับเข้าสู่หัวใจได้มากขึ้น และยังช่วยลดอาการเมื่อยขาได้ดีด้วย ทั้งนี้ควรสวมก่อนออกไปทำงานและระหว่างวันนั้นควรเปลี่ยนอิริยาบถ และหลีกเลี่ยงการนั่งหรือยืนเป็นเวลานานตลอดวัน (2-3)
- รักษาด้วยการใช้ Laser การฉีดยา การผ่าตัด
เรียบเรียงโดย กภ. อังสุนี มีศรีสุข
เอกสารอ้างอิง
- Devi MA, Aathi MM. Prevention of Varicose Veins. IJAMN. 2014 Jan;2(1):40-5.
- Brittenden J, Cotton SC, Elders A, Ramsay CR, Norrie J, Burr J, Campbell B, Bachoo P, Chetter I, Gough M, Earnshaw J. A randomized trial comparing treatments for varicose veins. N Engl J Med. 2014 Sep 25;371(13):1218-27.
- Özdemir ÖC, Sevim S, Duygu E, Tuğral A, Bakar Y. The effects of short-term use of compression stockings on health related quality of life in patients with chronic venous insufficiency. J Phys Ther Sci. 2016;28(7):1988-92.
