mobile_logomobile_logomobile_logomobile_logo
  • Home
  • การให้บริการ
    • ขั้นตอนการรับบริการศูนย์กายภาพบำบัด
    • ข้อมูลที่ควรทราบก่อนเข้ารับบริการ
    • ปฏิทินจัดอบรมความรู้สู่ประชาชน
    • ลงทะเบียนประวัติออนไลน์
    • ระบบตรวจสอบรหัสผู้ป่วย (HN) ออนไลน์
  • เกี่ยวกับเรา
    • ปรัชญา วิสัยทัศน์ พันธกิจ
    • คณะกรรมการประจำศูนย์กายภาพบำบัด
    • โครงสร้างศูนย์กายภาพบำบัด
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ปิ่นเกล้า)
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ศาลายา)
  • การรักษา
    • กายภาพบำบัดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ
    • กายภาพบำบัดระบบประสาท
    • กายภาพบำบัดทางเด็ก
    • กิจกรรมบำบัด
    • คลินิกกระดูกสันหลังคด
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการกีฬา
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการยศาสตร์
    • คลินิกกายภาพบำบัดในสุขภาพหญิง
    • คลินิกผู้สูงอายุ
    • คลินิกวอยตาบำบัด (Vojta Therapy)
    • คลินิกโรคเวียนศีรษะและการทรงตัว
  • โครงการพิเศษ
    • HealthcaRe Tele-delivery Service
    • โครงการเตรียมความพร้อมสู่การเรียน (School readiness)
    • กลุ่มกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ
    • โครงการตรวจหลอดเลือด
    • โครงการธาราบำบัด
    • โครงการกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ สมองเสื่อมป้องกันได้
  • ประกาศ
  • ติดต่อเรา
  • TH
    • EN
    • TH
✕

Landing จาก Boulder อย่างไรไม่ให้เจ็บการลงพื้นและการรับมือเมื่อลงพลาด

พฤศจิกายน 16, 2026
Categories
  • กายภาพบำบัดทางการกีฬา
  • กายภาพบำบัดทางระบบกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน
Tags
  • Bouldering
  • climbing
  • falling
  • landing
  • sport

Bouldering เป็นการปีนผาระยะสั้นโดยไม่มีเชือกช่วยรับน้ำหนัก ผู้เล่นจึงต้องลงสู่เบาะโดยตรง การลงพื้นอย่างควบคุมได้มีความสำคัญ เนื่องจากช่วยให้ร่างกายรับและกระจายแรงได้ดีขึ้น รวมทั้งลดโอกาสเสียหลักหรือบาดเจ็บ แม้เบาะจะช่วยรองรับแรงกระแทก แต่ไม่สามารถป้องกันการบาดเจ็บได้ทั้งหมด

งานวิจัยพบว่า แม้การบาดเจ็บของรยางค์ล่างหรือส่วนขาจะพบน้อยกว่ารยางค์บนหรือส่วนแขน แต่มีแนวโน้มรุนแรงกว่า และสัมพันธ์กับการตกหรือกระโดดลงจากผนัง (1) ข้อมูลจากผู้บาดเจ็บเนื่องจากการตก จำนวน 245 คนพบว่าร้อยละ 67 มีการบาดเจ็บบริเวณรยางค์ล่าง โดยข้อเท้าแพลงเป็นการบาดเจ็บที่พบมากที่สุด นอกจากนี้ ร้อยละ 62 มีการหมุนตัวระหว่างตก และร้อยละ 74 เป็นการลงพื้นโดยใช้เท้าเป็นส่วนแรกที่สัมผัสเบาะ (2)

Landing ที่ถูกต้องควรเป็นอย่างไร

การลงพื้นที่ดีคือการจัดการแรงขณะตก ก่อนปีนควรสำรวจว่าบนเบาะไม่มีสิ่งของหรือผู้เล่นคนอื่นอยู่ในพื้นที่ที่จะลง เมื่อกำลังจะลงให้มองหาพื้นที่ว่างและจัดลำตัวให้สมดุล เมื่อลงถึงเบาะ ควรให้ข้อเท้า เข่า และสะโพกงอเพื่อรับแรง โดยให้เข่าเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกับปลายเท้าเท่าที่ทำได้ และปล่อยให้ลำตัวเคลื่อนไปตามแรง แทนการเกร็งตัวเพื่อหยุดอย่างกะทันหัน (5)

หากลงมาแรงหรือเสียการทรงตัว ให้ย่อตัวลงนั่งหรือกลิ้งไปด้านหลัง โดยเก็บคางเล็กน้อยและหลีกเลี่ยงการเหยียดแขนตรงเพื่อยันเบาะ

ในช่วงเริ่มต้นควรฝึกลงจากกำแพงปีนระดับเตี้ย โดยมีผู้ดูแลและใช้เบาะที่เหมาะสม โดยเริ่มจากการก้าวลงหรือลงจากระดับต่ำก่อน แล้วจึงค่อยๆ เพิ่มเป็นการกระโดดลง พร้อมฝึกงอข้อเท้า เข่า และสะโพกเพื่อรับแรง หากลงมาด้วยแรงมากหรือเสียสมดุล ให้เก็บแขนชิดลำตัวหรือกอดอก เก็บคาง แล้วปล่อยตัวกลิ้งไปด้านหลังตามแรง ทั้งนี้ควรฝึกการกลิ้งบนเบาะร่วมกับผู้ฝึกสอนก่อน แล้วจึงนำไปฝึกต่อจากการกระโดดลงจากความสูงระดับต่ำ (5)

รูปที่ 1 แสดงท่าทางขั้นตอนการลงจากผาอย่างถูกวิธี

รูปที่ 1 แสดงท่าทางขั้นตอนการลงจากผาอย่างถูกวิธี

ท่าที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่ การเหยียดแขนยันพื้น การลงน้ำหนักที่ศีรษะหรือคอ การลงด้วยเข่าเหยียดตึง การลงด้วยขาเดียวโดยไม่จำเป็น และการใช้เท้าหรือมือลงพื้นขณะที่ลำตัวยังหมุนอยู่เพื่อหยุดตัวเอง เนื่องจากอาจทำให้แรงกระแทกหรือแรงบิดกระจุกอยู่ที่บางส่วนของร่างกาย และเพิ่มความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บได้ (2,5)

ปัจจัยที่มีผลต่อการ landing

เมื่อตกจากที่สูง แรงจะส่งผ่านสะโพก เข่า และข้อเท้าลงสู่เบาะ การงอขาช่วยรับและกระจายแรงผ่านหลายข้อต่อ แต่ถ้าลงด้วยท่าเหยียดขาตึงหรือเกร็ง แรงจะเกิดขึ้นในช่วงเวลาสั้นและกระจุกที่บางตำแหน่ง (5) ดังนั้นแม้ผู้เล่นจะมีความแข็งแรงก็อาจลงพื้นด้วยท่าที่ไม่เหมาะสมได้ หากตกโดยไม่ทันตั้งตัวและมีเวลาจัดท่าน้อย เพราะในบางครั้งการกระโดดลงจากผา เท้าอาจสัมผัสเบาะไม่พร้อมกัน โดยเฉพาะเมื่อตกจากท่าเอื้อม ผนังชัน หรือขณะกระโดดและหมุนตัว หากเท้าข้างหนึ่งแตะเบาะขณะที่ลำตัวยังเคลื่อนต่อไป ไม่ควรเกร็งต้านหรือฝืนหยุดการหมุน แต่ควรปล่อยให้เข่าและสะโพกงอและเคลื่อนไปตามแรง เพื่อลดแรงบิดที่ข้อเท้าหรือเข่า (2,5)

กล้ามเนื้อหลายกลุ่มทำงานร่วมกันขณะลงสู่พื้น กล้ามเนื้อน่องช่วยควบคุมข้อเท้าและหน้าแข้ง กล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า (quadriceps) ควบคุมการงอเข่า ส่วนกล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง (hamstrings) และกล้ามเนื้อสะโพก (gluteal muscles) ช่วยควบคุมการเคลื่อนไหวของสะโพกและแนวเข่า รวมถึงช่วยรักษาสมดุล (6) ขณะที่กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวช่วยควบคุมไม่ให้ลำตัวพับหรือหมุนมากเกินไป (7)

ขณะลงพื้นกล้ามเนื้อหดตัวไปพร้อมกับยืดยาวออก กระบวนการนี้เรียกว่าการหดตัวแบบยืดยาว (eccentric muscle action) ช่วยชะลอการเคลื่อนไหวและดูดซับแรง คล้ายการทำงานของเบรก (8) ดังนั้นความแข็งแรงเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ กล้ามเนื้อยังต้องเคลื่อนไหวได้ในช่วงที่เหมาะสมและทำงานประสานกันได้ดีด้วย (6,8) จากการทบทวนงานวิจัยพบว่า การฝึกเทคนิคการลงพื้นควบคู่กับการฝึกความแข็งแรงขณะเคลื่อนไหว ช่วยปรับปัจจัยทางชีวกลศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการบาดเจ็บของขาได้ (3)

เตรียมร่างกายอย่างไรเพื่อให้ Landing ได้ดีขึ้น

นอกจากฝึกเทคนิคการลงพื้นตามหลักการที่กล่าวมาแล้ว ควรเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อขา และฝึกควบคุมร่างกายขณะรับแรงด้วย

รูปที่ 2 แสดงท่าทางขั้นตอนการออกกำลังกายท่า Squat และเพิ่มการกระโดด

รูปที่ 2 แสดงท่าทางขั้นตอนการออกกำลังกายท่า Squat และเพิ่มการกระโดด

  • ท่าสควอต (Squat): ย่อสะโพกและเข่า โดยให้เข่าอยู่ในแนวเดียวกับปลายเท้า เพื่อฝึกควบคุมการงอขาขณะลงพื้น เมื่อทำได้มั่นคงแล้ว ค่อยเพิ่มความท้าทายด้วยการกระโดดขึ้นเล็กน้อย แล้วลงพื้นในท่าย่อเข่า พยายามลงให้เบาและทรงตัวให้อยู่ หากเข่าเอนเข้าด้านในหรือเสียสมดุล ให้กลับไปฝึกท่า squat ตามปกติก่อน
  •  
รูปที่ 3 แสดงท่าทางขั้นตอนการออกกำลังกายท่า Lunge

รูปที่ 3 แสดงท่าทางขั้นตอนการออกกำลังกายท่า Lunge

  • ท่าลันจ์ (Lunge): ก้าวเท้าข้างหนึ่งไปด้านหน้า แล้วย่อเข่าทั้งสองข้าง โดยให้เข่าด้านหน้าอยู่ในแนวเดียวกับปลายเท้า จากนั้นดันตัวกลับสู่ท่ายืน ท่านี้ช่วยเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขาและสะโพก พร้อมฝึกควบคุมขาแต่ละข้างขณะรับน้ำหนัก
  •  

เมื่อลงพลาดยังปีนต่อได้หรือไม่?

ควรหยุดพักและสังเกตอาการก่อน หากปวดหรือบวมเพิ่ม ขยับข้อได้น้อยลง เดินกะเผลก ลงน้ำหนักไม่ได้ หรือรู้สึกข้อหลวม ควรหยุดปีนและไปพบแพทย์

หากข้อต่อผิดรูป มีแผลเปิด ชา อ่อนแรง หรือปลายมือปลายเท้าเย็นซีด ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที เช่นเดียวกับกรณีที่ศีรษะมีการกระแทก แล้วมีอาการมึนงง อาเจียน หรือสับสน ก็ควรรีบเข้ารับการรักษาเช่นกัน แม้อาการจะพอทนได้ ก็ไม่ควรมองข้ามสัญญาณเตือน

การปฐมพยาบาลและดูแลเบื้องต้นเมื่อลงพลาด

ควรออกจากพื้นที่บริเวณนั้นและหยุดใช้งานส่วนที่บาดเจ็บทันที อย่าฝืนเดิน กระโดด ขยับ หรือกดนวดแรงๆ หากสงสัยว่ากระดูกหักหรือข้อเคลื่อน ให้ประคองข้อต่อไว้ในท่าเดิม ห้ามจัดหรือดัดกลับเอง ให้นั่งพักหรือนอนในท่าเดิม และขอความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ทันที่

หากไม่มีสัญญาณอันตราย อาจประคบเย็นโดยใช้ผ้าห่อถุงประคบก่อน พันผ้ายืดพอหลวม และยกบริเวณที่บาดเจ็บให้สูง หากพันผ้าแล้วชาหรือปลายมือปลายเท้าเย็นซีด ให้คลายผ้าทันที ในช่วงแรกควรพักและเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้อาการแย่ลง จากนั้นค่อยๆ เริ่มขยับและลงน้ำหนักเท่าที่ไหว

หากผ่านไป 2–3 วันแล้วยังไม่ดีขึ้น อาการแย่ลง เดินผิดปกติ หรืออาการปวดกลับมากขึ้น ควรพบแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด เมื่ออาการดีขึ้นจนสามารถขยับ ลงน้ำหนัก และทรงตัวได้โดยไม่ทำให้อาการแย่ลง จึงค่อยพิจารณากลับไปปีนอย่างระมัดระวัง เพื่อลดความเสี่ยงที่จะบาดเจ็บซ้ำ (4)

เรียบเรียงโดย กภ.ดุสิตา วงศ์สง่าศรี

เอกสารอ้างอิง

  1. Auer J, Schöffl VR, Achenbach L, Meffert RH, Fehske K. Indoor bouldering—a prospective injury evaluation. Wilderness Environ Med. 2021;32(2):160-167.
  2. Beurienne E, Bailly N, Luiggi M, et al. The art of falling: identifying the falls scenarios associated with bouldering injuries. Front Sports Act Living. 2025;7:1609133.
  3. Bathe C, Fennen L, Heering T, Greif A, Dubbeldam R. Training interventions to reduce the risk of injury to the lower extremity joints during landing movements in adult athletes: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open Sport Exerc Med. 2023;9(2):e001508.
  4. Martin RL, Davenport TE, Fraser JJ, et al. Ankle stability and movement coordination impairments: lateral ankle ligament sprains revision 2021. J Orthop Sports Phys Ther. 2021;51(4):CPG1-CPG80.
  5. Moon Y, Sosnoff JJ. Safe landing strategies during a fall: systematic review and meta-analysis. Arch Phys Med Rehabil. 2017;98(4):783-794.
  6. Maniar N, Schache AG, Pizzolato C, Opar DA. Muscle function during single leg landing. Sci Rep. 2022;12(1):11486.
  7. Iida Y, Kanehisa H, Inaba Y, Nakazawa K. Activity modulations of trunk and lower limb muscles during impact-absorbing landing. J Electromyogr Kinesiol. 2011;21(4):602-609.
  8. Devita P, Skelly WA. Effect of landing stiffness on joint kinetics and energetics in the lower extremity. Med Sci Sports Exerc. 1992;24(1):108-115.
Views: 31
Share
31

Related posts

พฤศจิกายน 9, 2026

การดูแลป้องกันภาวะรองช้ำสำหรับการเล่นกีฬา


Read more
พฤศจิกายน 6, 2026

ปวดข้อศอกด้านใน(Medial Epicondylitis) อย่าปล่อยไว้ให้เรื้อรัง


Read more
ตุลาคม 16, 2026

ภาวะปวดอุ้งเชิงกรานเรื้อรัง (chronic pelvic pain syndrome) กายภาพบำบัดช่วยได้อย่างไร ?


Read more
ตุลาคม 14, 2026

ปวดสะโพกร้าวลงขา เกิดจากอะไรนะ (Piriformis Syndrome)


Read more

ศูนย์กายภาพบำบัด เชิงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า

198/2 ถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้า,
แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700
โทรศัพท์ : 0-63-520-5151

ศูนย์กายภาพบำบัด ศาลายา

999 ถนนพุทธมณฑลสาย 4
ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล นครปฐม 73170
โทรศัพท์ : 0-2441-5450 โทรสาร : 0-2441-5454
  • Facebook
  • YouTube
© Faculty of Physical Therapy, Mahidol University.