mobile_logomobile_logomobile_logomobile_logo
  • Home
  • การให้บริการ
    • ขั้นตอนการรับบริการศูนย์กายภาพบำบัด
    • ข้อมูลที่ควรทราบก่อนเข้ารับบริการ
    • ปฏิทินจัดอบรมความรู้สู่ประชาชน
    • ลงทะเบียนประวัติออนไลน์
    • ระบบตรวจสอบรหัสผู้ป่วย (HN) ออนไลน์
  • เกี่ยวกับเรา
    • ปรัชญา วิสัยทัศน์ พันธกิจ
    • คณะกรรมการประจำศูนย์กายภาพบำบัด
    • โครงสร้างศูนย์กายภาพบำบัด
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ปิ่นเกล้า)
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ศาลายา)
  • การรักษา
    • กายภาพบำบัดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ
    • กายภาพบำบัดระบบประสาท
    • กายภาพบำบัดทางเด็ก
    • กิจกรรมบำบัด
    • คลินิกกระดูกสันหลังคด
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการกีฬา
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการยศาสตร์
    • คลินิกกายภาพบำบัดในสุขภาพหญิง
    • คลินิกผู้สูงอายุ
    • คลินิกวอยตาบำบัด (Vojta Therapy)
    • คลินิกโรคเวียนศีรษะและการทรงตัว
  • โครงการพิเศษ
    • HealthcaRe Tele-delivery Service
    • โครงการเตรียมความพร้อมสู่การเรียน (School readiness)
    • กลุ่มกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ
    • โครงการตรวจหลอดเลือด
    • โครงการธาราบำบัด
    • โครงการกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ สมองเสื่อมป้องกันได้
  • ประกาศ
  • ติดต่อเรา
  • TH
    • EN
    • TH
✕

การออกกำลังกายส่งผลต่อการนอนหลับอย่างไร

  • Home
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน การออกกำลังกาย
  • การออกกำลังกายส่งผลต่อการนอนหลับอย่างไร

การออกกำลังกายส่งผลต่อการนอนหลับอย่างไร

พฤษภาคม 31, 2023
Categories
  • การออกกำลังกาย
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน
Tags
  • exercise
  • sleep quality
  • Tai chi

การพักผ่อนนอนหลับมีความสำคัญทั้งต่อสุขภาพร่างกาย สติปัญญา และจิตใจ จากการศึกษาพบว่าชาวอเมริกันจำนวนมากมักนอนหลับไม่สนิท วัยผู้ใหญ่จำนวน 50-70 ล้านคนมีปัญหาการนอน โดย 1 ใน 3 นอนหลับไม่เพียงพอ ในสหรัฐอเมริกาประชากรกว่า 9 ล้านคนที่มีอายุมากกว่า 30 ปีจำเป็นต้องพึ่งพายานอนหลับเพื่อให้หลับได้ดีขึ้น ทั้งนี้ปัญหานี้ยังพบได้ในผู้สูงอายุร้อยละ 39–75 ของผู้สูงอายุทั้งหมด โดยในจำนวนนี้มีผู้สูงอายุร้อยละ 20 – 40 เป็นโรคนอนไม่หลับ (insomnia) ซึ่งปัญหาอาจรุนแรงขึ้นเนื่องจากความไม่สมดุลกันของระดับ pro-inflammatory cytokines และการลดลง anti-inflammatory cytokines ซึ่งเป็นโปรตีนในร่างกายที่มีผลต่อการกระตุ้นการอักเสบตามธรรมชาติ ส่งผลให้การอักเสบเพิ่มขึ้นตามอายุ (1, 2, 3)

ผลเสียของการนอนไม่หลับและ/หรือการนอนไม่เพียงพอ

การศึกษาทางระบาดวิทยาระบุว่าการนอนหลับไม่เพียงพอและ/หรือคุณภาพการนอนที่ไม่ดีนั้นมีความสัมพันธ์กับหลาย ๆ ภาวะที่มีผลเสียต่อสุขภาพ เช่น เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรคหลอดเลือดสมอง และโรคอ้วน รวมถึงสัมพันธ์กับความวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้า และเพิ่มความเสี่ยงที่เกิดโรคทางจิตเวชอื่น ๆ (4, 5) หากเรามีปัญหาการนอนอาจส่งผลต่อความเหนื่อยล้า อารมณ์ สมาธิ ความจำ กิจวัตรประจำวัน และเสี่ยงต่อการหกล้มเพิ่มขึ้น ในผู้สูงอายุนั้นการเปลี่ยนแปลงที่พบมากที่สุดคือประสิทธิภาพในการนอนโดยมักตื่นช่วงกลางคืนถี่ขึ้น มีความตื่นตัวทำให้หลับต่อได้ยาก ยังมีผลให้ช่วงหลับสนิทลดลงตามไปด้วย ข้อมูลการสำรวจด้านสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (The US National Health Interview Survey ) ปี 2017 รายงานว่า 29.8% ของผู้ที่มีปัญหาการนอนหลับมีการใช้ยานอนหลับเพื่อช่วยให้หลับได้ดีขึ้น (1, 2)

ค่าเฉลี่ยการนอนหลับ

มูลนิธิการนอนหลับแห่งชาติ (The National Sleep Foundation) แนะนำให้วัยผู้ใหญ่อายุ 18-64 ปีควรนอนหลับ 7 ถึง 9 ชั่วโมงต่อคืน ในขณะที่ผู้ใหญ่ 65 ปีขึ้นไปควรนอนหลับ 7 ถึง 8 ชั่วโมงต่อคืน จากการสำรวจพบว่าผู้สูงอายุไม่สามารถปฏิบัติตามคำแนะนำนี้ได้ และมากกว่า 37% ของผู้ใหญ่ในสหรัฐอเมริกานั้นนอนน้อยกว่า 7 ชั่วโมงต่อคืน (3)

ในเพศชาย/หญิงมีความเสี่ยงต่อการนอนไม่หลับมากกว่ากัน ?

เพศหญิงเสี่ยงต่อปัญหาการนอนมากกว่าเพศชายอันเนื่องมาจากความเปลี่ยนแปลงของร่างกายในช่วงวัยต่าง ๆ ของชีวิต ได้แก่ การตั้งครรภ์ วัยหมดประจำเดือน ตลอดจนปัจจัยด้านการใช้ชีวิต ความเจ็บป่วย และการเปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมนตลอดช่วงชีวิตของเพศหญิง มีการศึกษาที่น่าสนใจพบว่าในเพศหญิงที่ออกกำลังกายโดยการเดินมากกว่าค่าเฉลี่ย (ค่าเฉลี่ยการเดิน 7,258 ก้าวต่อวัน) ในช่วง 1 เดือนนั้นมีคุณภาพการนอนดีกว่าในเพศหญิงที่เดินน้อยกว่าค่าเฉลี่ย แต่ไม่พบความแตกต่างนี้ในเพศชาย (3, 4)

การออกกำลังกายมีผลอย่างไรต่ออาการนอนไม่หลับ

การศึกษาพบว่าระดับการออกกำลังกายที่ลดลงถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญสำหรับปัญหาการนอนไม่หลับ มีรายงานว่าการออกกำลังกายในระดับปานกลาง (moderate-intensity exercise) เป็นระยะเวลา 150 นาที/สัปดาห์ เช่น ไทเก็ก (Tai Chi) เดิน ปั่นจักรยาน วิ่ง ว่ายน้ำ โยคะ เป็นต้น ควบคู่การออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ (muscle strengthening exercise) 2 วัน/สัปดาห์ ช่วยให้คุณภาพการนอนหลับให้ดีขึ้น มีการศึกษาพบว่าการออกกำลังกายที่มีแรงกระแทกสูงไม่สามารถช่วยปรับคุณภาพการนอนหลับให้ดีมากขึ้นได้ นอกจากนี้การออกกำลังกายเป็นประจำยังส่งผลดีต่อคุณภาพการนอนหลับ อารมณ์ และความรู้ความเข้าใจ ความสามารถ ทั้งนี้มีการวิเคราะห์ของการศึกษา 12 ชิ้นบ่งชี้ว่าการออกกำลังกายเป็นประจำนั้นช่วยเพิ่มระยะเวลาการนอนหลับในภาพรวม ไม่ว่าจะเพิ่งเริ่มออกกำลังกายหรือออกกำลังกายเป็นประจำล้วนมีผลส่งเสริมการนอนหลับทั้งสิ้น (1, 3)

มีการศึกษาผลของการออกกำลังกายระยะสั้นหลังออกกำลังกาย 1 วันและผลหลังจากออกกำลังกายเป็นประจำมากกว่า 1 สัปดาห์ในแง่ระยะเวลาการนอนหลับและคุณภาพการนอนหลับ พบว่าสามารถเพิ่มคุณภาพการนอนหลับ ลดการตื่นกลางดึกและลดความเหนื่อยล้าเมื่อตื่นในช่วงเช้าในบางคนได้อีกด้วย แต่ไม่สามารถเพิ่มระยะเวลาในการนอน (จำนวนชั่วโมงการนอนระหว่างคืน) โดยรวมได้อาจเนื่องด้วยสัมพันธ์กับเวลาในการทำกิจวัตรประจำวันอื่น ๆ ที่ทำจนเป็นนิสัยทำให้ปรับระยะเวลาการนอนเป็นไปได้ยาก (1, 3)

ตัวอย่างการออกกำลังกาย

ไทเก็ก (Tai Chi) เป็นประเภทของการออกกำลังกายที่มีรากฐานมาจากการแพทย์แผนจีนที่ได้รับความสนใจ

เพิ่มขึ้นในช่วงที่ผ่านมาหลายปีเนื่องจากเป็นทางเลือกที่ใช้บรรเทาความผิดปกติของการนอนหลับ ไทเก็กใช้ในการฝึกเพื่อกระตุ้นสุขภาพกายและจิตใจและป้องกันโรคเป็นเวลาหลายร้อยปีในประเทศจีน โดยเป็นที่ทราบกันดีว่ามีประโยชน์ต่อสุขภาพมากมายไทเก็กประกอบด้วยการเคลื่อนไหวช้า ๆ การถ่ายน้ำหนัก ทำสมาธิ การควบคุมลมหายใจ ส่งผลให้จิตใจสงบ เพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและกระดูก เสริมสร้างความสมดุล ตลอดจนการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติและระบบภูมิคุ้มกัน (2, 6)

รูปที่ 1-2 ตัวอย่างการออกกำลังกายไทเก็ก

รูปที่ 1-2 ตัวอย่างการออกกำลังกายไทเก็ก

สิ่งสำคัญก่อนและหลังการออกกำลังกายคือ การยืดกล้ามเนื้อเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น ซึ่งจะช่วยลดการบาดเจ็บต่อกล้ามเนื้อ เอ็น และข้อต่อ รวมถึงช่วยทำให้ประสิทธิภาพการนอนดีขึ้นในผู้ป่วยโรคนอนไม่หลับ (7)

รูปที่ 3-4 ตัวอย่างการยืดกล้ามเนื้อ

รูปที่ 3-4 ตัวอย่างการยืดกล้ามเนื้อ

ระดับการออกกำลังกายหรือการทำกิจวัตรประจำวันที่ลดลงถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญสำหรับปัญหาการนอนไม่หลับ และปัญหาการนอนหลับมักเพิ่มขึ้นตามอายุ ดังนั้นหากเรามีการออกกำลังกายในระดับปานกลางเป็นประจำส่งผลดีต่อคุณภาพการนอนหลับ ระยะเวลาการนอนที่ดีขึ้น อารมณ์ และสมาธิได้อีกด้วย ดังนั้นจึงควรออกกำลังกายเป็นประจำ (1)

เรียบเรียงโดย กภ. พัชริดา กุลครอง

เอกสารอ้างอิง

  1. Abd El-Kader SM, Al-Jiffri OH. Aerobic exercise modulates cytokine profile and sleep quality in elderly. Afr Health Sci. 2019;19(2):2198-207.
  2. Siu PM, Angus PY, Tam BT, Chin EC, Doris SY, Chung K-F, et al. Effects of Tai Chi or exercise on sleep in older adults with insomnia: a randomized clinical trial. JAMA Netw open. 2021;4(2):e2037199-e.
  3. Bisson ANS, Robinson SA, Lachman ME. Walk to a better night of sleep: testing the relationship between physical activity and sleep. Sleep health. 2019;5(5):487-94.
  4. Makarem N, St-Onge M-P, Liao M, Lloyd-Jones DM, Aggarwal B. Association of sleep characteristics with cardiovascular health among women and differences by race/ethnicity and menopausal status: findings from the American Heart Association Go Red for Women Strategically Focused Research Network. Sleep Health. 2019;5(5):501-8.
  5. Park I, Díaz J, Matsumoto S, Iwayama K, Nabekura Y, Ogata H, et al. Exercise improves the quality of slow-wave sleep by increasing slow-wave stability. Sci Rep. 2021;11(1):4410.
  6. Si Y, Wang C, Yin H, Zheng J, Guo Y, Xu G, et al. Tai Chi Chuan for subjective sleep quality: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Evid-Based Complement Altern Med. 2020;2020.
  7. D’Aurea CV, Poyares D, Passos GS, Santana MG, Youngstedt SD, Souza AA, et al. Effects of resistance exercise training and stretching on chronic insomnia. Braz J Psychiatry. 2018;41:51-7.
Views: 12,666
Share
1

Related posts

พฤศจิกายน 20, 2026

ท่าบริหารสำหรับภาวะข้อไหล่ติด (Adhesive capsulitis หรือ Frozen shoulder)


Read more
พฤศจิกายน 16, 2026

Landing จาก Boulder อย่างไรไม่ให้เจ็บการลงพื้นและการรับมือเมื่อลงพลาด


Read more
พฤศจิกายน 9, 2026

การดูแลป้องกันภาวะรองช้ำสำหรับการเล่นกีฬา


Read more
พฤศจิกายน 6, 2026

ปวดข้อศอกด้านใน(Medial Epicondylitis) อย่าปล่อยไว้ให้เรื้อรัง


Read more

ศูนย์กายภาพบำบัด เชิงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า

198/2 ถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้า,
แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700
โทรศัพท์ : 0-63-520-5151

ศูนย์กายภาพบำบัด ศาลายา

999 ถนนพุทธมณฑลสาย 4
ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล นครปฐม 73170
โทรศัพท์ : 0-2441-5450 โทรสาร : 0-2441-5454
  • Facebook
  • YouTube
© Faculty of Physical Therapy, Mahidol University.