mobile_logomobile_logomobile_logomobile_logo
  • Home
  • การให้บริการ
    • ขั้นตอนการรับบริการศูนย์กายภาพบำบัด
    • ข้อมูลที่ควรทราบก่อนเข้ารับบริการ
    • ปฏิทินจัดอบรมความรู้สู่ประชาชน
    • ลงทะเบียนประวัติออนไลน์
    • ระบบตรวจสอบรหัสผู้ป่วย (HN) ออนไลน์
  • เกี่ยวกับเรา
    • ปรัชญา วิสัยทัศน์ พันธกิจ
    • คณะกรรมการประจำศูนย์กายภาพบำบัด
    • โครงสร้างศูนย์กายภาพบำบัด
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ปิ่นเกล้า)
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ศาลายา)
  • การรักษา
    • กายภาพบำบัดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ
    • กายภาพบำบัดระบบประสาท
    • กายภาพบำบัดทางเด็ก
    • กิจกรรมบำบัด
    • คลินิกกระดูกสันหลังคด
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการกีฬา
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการยศาสตร์
    • คลินิกกายภาพบำบัดในสุขภาพหญิง
    • คลินิกผู้สูงอายุ
    • คลินิกวอยตาบำบัด (Vojta Therapy)
    • คลินิกโรคเวียนศีรษะและการทรงตัว
  • โครงการพิเศษ
    • HealthcaRe Tele-delivery Service
    • โครงการเตรียมความพร้อมสู่การเรียน (School readiness)
    • กลุ่มกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ
    • โครงการตรวจหลอดเลือด
    • โครงการธาราบำบัด
    • โครงการกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ สมองเสื่อมป้องกันได้
  • ประกาศ
  • ติดต่อเรา
  • TH
    • EN
    • TH
✕

กดจุดวอยตา กระตุ้นกล้ามเนื้อหน้าท้องลดอาการปวดหลังเรื้อรัง

  • Home
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน กายภาพบำบัดทางระบบกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ
  • กดจุดวอยตา กระตุ้นกล้ามเนื้อหน้าท้องลดอาการปวดหลังเรื้อรัง

กดจุดวอยตา กระตุ้นกล้ามเนื้อหน้าท้องลดอาการปวดหลังเรื้อรัง

สิงหาคม 10, 2023
Categories
  • กายภาพบำบัดทางระบบกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน
Tags
  • chronic lower back pain
  • postural control
  • vojta

อาการปวดหลังเรื้อรังมักพบได้ทุกเพศ ทุกวัย บริเวณที่พบได้บ่อยคือ หลังส่วนล่าง บางครั้งมีอาการปวดบริเวณบั้นเอว ปวดมากขึ้นเมื่อนั่ง ยืน หรือเดินนาน ๆ อาการปวดหลังเรื้อรังต้องมีอาการปวดต่อเนื่องนานมากกว่า 3 เดือน สาเหตุเกิดได้จากหลายปัจจัย 1 ในนั้นเกิดจากเอ็นกล้ามเนื้อหลังได้รับบาดเจ็บ

1. หากใครเคยปรึกษา หรือเข้ารับการรักษาทางกายภาพบำบัดเกี่ยวกับอาการปวดหลังเรื้อรัง ท่านจะทราบดีว่าวิธีการรักษานั้นมีมากมาย การรักษาด้วยการใช้เครื่องมือทางกายภาพบำบัด เช่น การวางผ้าร้อน การทำอัลตราซาวด์ การทำเลซอร์ แต่สุดท้ายนักกายภาพบำบัดจะให้โปรแกรมการออกกำลังกาย เพื่อนำไปฝึกต่อที่บ้าน ซึ่งท่าออกกำลังกายที่สำคัญเป็นอย่างมากคือ การเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหน้าท้องและหลัง

  1. การยืดกล้ามเนื้อ เป็นการออกกำลังกายที่ต้องมีผู้อื่นช่วยทำ โดยขณะทำควรยืดกล้ามเนื้ออย่างช้า ๆ ไม่กระชาก ไม่ควรทำให้รู้สึกเจ็บ หรือรู้สึกตึงที่ส่วนใดส่วนหนึ่งมากเกินไป ควรยืดท่าละ 10 -15 ครั้ง โดยยืดค้างไว้ 5 - 10 วินาที ทำวันละ 2 - 3 รอบ โดยมีท่าทางการยืดดังนี้
รูปที่ 1 รูปสายรัดพยุงหลัง และกล้ามเนื้อหน้าท้องและลำตัว

รูปที่ 1 รูปสายรัดพยุงหลัง และกล้ามเนื้อหน้าท้องและลำตัว

กล้ามเนื้อหน้าท้องสัมพันธ์ต่ออาการปวดหลังส่วนล่างอย่างไร ขอให้ผู้อ่านนึกภาพถึงผ้ายืดรัดเอว การทำงานของผ้ายืดรัดเอวนั้นมีลักษณะคล้ายกับการทำงานของกล้ามเนื้อหน้าท้อง กล้ามเนื้อเหล่านั้นได้แก่ rectus abdominis muscle, external abdominis oblique muscle, internal abdominal oblique muscle และ transversus abdominis muscle (รูปที่ 1) นักกายภาพบำบัดจะเน้นการออกกำลังกล้ามเนื้อหน้าท้องทั้ง 4 มัดนี้ให้กระชับ เพื่อเป็นตัวช่วยพยุงน้ำหนักของลำตัว และไม่ทำให้กล้ามเนื้อหลังต้องแบกรับน้ำหนักที่มากเกินไป แต่การออกกำลังกายดังกล่าวจำเป็นต้องควบคุมลำตัวให้ตั้งตรงตลอดเวลา และควบคุมลมหายใจให้ถูกต้อง สำหรับคนวัยรุ่น หรือวัยทำงานอาจจะพอทำได้ไม่ยาก แต่สำหรับผู้สูงอายุอาจจะต้องใช้เวลาในการฝึกสอน เพื่อนำกลับไปทำได้อย่างถูกต้อง ปัญหาที่มักพบได้แก่ เมื่อให้ผู้สูงอายุเกร็งหน้าท้อง ผู้สูงอายุมักจะกลั้นหายใจ พอหายใจเป็นปกติ ก็ไม่สามารถเกร็งหน้าท้องได้ ผู้สูงอายุมักเกร็งหน้าท้องด้วยการแขม่วท้องซึ่งก็ยังเป็นท่าที่ไม่ถูกต้องนัก เทคนิคหนึ่งที่สามารถประยุกต์ใช้ในผู้สุงอายุในการช่วยกระตุ้นให้เกิดการทำงานของกล้ามเนื้อหน้าท้อง เพื่อเพิ่มความกระชับ ซึ่งสามารถทำได้ง่าย คือ เทคนิควอยตาบำบัด

เทคนิควอยตาบำบัด ถือกำเนิดมาจากศาสตราจารย์นายแพทย์วาคลาฟ วอยตา เป็นเทคนิคการกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อผ่านทางเดินประสาทรับความรู้สึกของเอ็นข้อต่อ กล้ามเนื้อ โดยส่งคำสั่งไปยังศูนย์สั่งการชั้นสูงในสมอง (2,3) ใครเคยไปตรวจโรคทางระบบประสาทอาจจะเคยเห็นคุณหมอเอาไม้เคาะข้อศอกเรา หรือข้อเข่าเรา แล้วเกิดการเคลื่อนไหวที่เป็นการกระตุกแบบอัตโนมัติ วอยตาบำบัดก็กระตุ้นในลักษณะเดียวกัน แต่ต่างกันที่วอยตาสามารถกระตุ้นออกมาเป็นการเคลื่อนไหว หัวใจหลักของการเคลื่อนไหวที่ดี เกิดจากการทำให้แกนกลางลำตัวแข็งแรงมากพอ จนเกิดจุดค้ำยันที่มั่นคง สามารถรับน้ำหนักได้ การเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นจะ แม่นยำ (2,3) จากการศึกษาของ Sun-Young Ha และ Yun-Hee Sung ได้ทำการกระตุ้นกล้ามเนื้อหน้าท้องด้วยเทคนิควอยตา เป็นเวลา 45 นาทีต่อครั้ง ทำ 3 ครั้งต่อสัปดาห์ วัดผลด้วยการถ่ายภาพจากการใช้ US imaging พบว่ากล้ามเนื้อหน้าท้อง external abdominis oblique, internal abdominis oblique, transversus abdominis และ rectus abdominis muscle หนาตัวขึ้น (4,5)  และนอกจากนี้ยังพบการการะตุ้นการหายใจโดยใช้กล้ามเนื้อกระบังลม ซึ่งการหายใจเข้า-ออก โดยใช้กระบังลมเป็นการหายใจที่ถูกต้อง เนื่องจากการเพิ่มแรงดันในช่องท้อง จะส่งเสริมการทำงานของกล้ามเนื้อมัดเล็กบริเวณหน้าท้อง และตามแนวกระดูกสันหลังให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ จึงทำให้อาการปวดหลังบรรเทาลง (6) นอกจากนี้ยังมีการศึกษาของ Patrycja L ในปี 2019 (7) ศึกษาในผู้ใหญ่วัยกลางคนที่มีอาการปวดหลังส่วนล่างจนทำให้มีปัญหาเรื่องการเดิน จำนวน 17 ราย โดยให้การรักษาด้วยเทคนิควอยตาบำบัดเป็นเวลา 50 นาที เมื่อวัดผลหลังรักษาทันที พบว่าการเดินของผู้เข้าร่วมวิจัยทั้ง 17 รายนั้น มีการเปลี่ยนแปลงที่น่าสนใจ 3 ข้อ คือ 1. จังหวะการเดิน 2. ความเร็วตลอดช่วงการเดิน และ 3. ความยาวก้าวเดิน (Cadence, walking cycle duration and stride length) เมื่อเทียบกับผลก่อนรักษาพบว่ามีการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น   จากเดิมที่เดินช้า เดินไม่ได้จังหวะที่เหมาะสมเนื่องจากอาการปวด ดังนั้นเทคนิควอยตาบำบัดมีส่วนช่วยให้กล้ามเนื้อหลัง และกล้ามเนื้อหน้าท้องทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นจึงทำให้อาการปวดทุเลา แม้ว่าผลการศึกษาเกี่ยวกับวอยตาบำบัดในผู้ใหญ่ในกลุ่มอาการปวดหลังเรื้อรังจะยังมีไม่มากนัก แต่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นก็ทำให้เทคนิควอยตาบำบัดในผู้ใหญ่เริ่มเป็นที่น่าสนใจ

จากประสบการณ์ส่วนตัวของผู้เขียน ได้ใช้เทคนิคนี้กับผู้สูงอายุที่มีปัญหาปวดหลังเรื้อรัง เมื่อบำบัดอาการปวดด้วยการใช้เครื่องมือต่าง ๆ เสร็จสิ้น มักจะใช้เทคนิควอยตาบำบัดกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อก่อน เมื่อกล้ามเนื้อเกิดการทำงานตามหลักการของวอยตาแล้ว จึงเริ่มให้ผู้สูงอายุออกกำลังกายตามปกติ ในบางกรณีอาจจะดัดแปลงท่าออกกำลังกาย โดยประยุกต์จากท่าทางที่เป็นผลลัพธ์ในการกระตุ้นด้วยวอยตาบำบัดร่วมด้วย ซึ่งพบว่าผู้ป่วยหลายรายสามารถทำตามได้ง่ายขึ้น ส่งเสริมการควบคุมท่าทางของลำตัวให้ตั้งตรง และความถี่ในการกลับมารักษาด้วยอาการปวดหลังนั้นลดน้อยลง เทคนิควอยตาบำบัดช่วยให้กล้ามเนื้อมัดเล็ก ๆ เกิดการออกแรงหดตัว ช่วยกระชับหน้าท้อง ทำงานได้ดีและเร็วขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม ยังมีงานวิจัยรองรับแนวความคิดนี้ไม่มากนัก จึงหวังว่าในอนาคตจะมีการศึกษาที่เพิ่มมากขึ้น

หากท่านใดสนใจเข้ารับบริการการรักษาด้วยเทคนิควอยตาบำบัด สามารถติดต่อได้ที่ประชาสัมพันธ์ของศูนย์กายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล ทางศูนย์ฯ ได้เปิดให้บริการเป็นคลินิกวอยตาบำบัดในเด็ก และผู้ใหญ่

กภ.เบญจวรรณ แซ่เล้า

เอกสารอ้างอิง

  1. ลดาวรรณ เติมวรกุล. ปวดหลังส่วนล่างจากงาน จัดการอย่างไร. กรุงเทพฯ: ศูนย์กายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล; 2565 [4 เม.ย. 2566]. ที่มา: https://pt.mahidol.ac.th/knowledge/?p=1815.
  2. Vojta therapy in adulthood information for adults with movement impairments. International Vojta society 2015; 3: 1-15.
  3. Sanz-Esteban I, Cabo-de-la Cuerda R, San-Martin-Gomez A, Jimenez-Antona C, Monge-Pereira E, Estrada-Brarranco C, et al. Cortical activity during sensorial tractile stimulation in healthy adults through Vojta therapy. A randomized pilot-controlled trial. J NeuroEngineering Rehabil. 2021; 18(13): 1-13.
  4. S-Y Ha, Y-H Sung. Effects of Vojta method on trunk stability in healthy individuals. Journal of exercise rehabilitation. 2016;12(6):542-547.
  5. Y-H Sung, S-Y Ha. The Vojta approach changes thicknesses of abdominal muscles and gait in children with spastic cerebral palsy: A randomized controlled trial, pilot study. Technol Health Care. 2019;13:28.
  6. บุริศม์ ผาสุกสมิต. การหายใจที่ถูกวิธี ช่วยลดอาการปวดหลังได้. กรุงเทพฯ: ศูนย์กายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล; 2563 [4 เม.ย. 2566]. ที่มา: https://pt.mahidol.ac.th/knowledge/?p=1877.
  7. Patrycja L, Dorota W, Przemystaw W, Alicja D-S. Changes in kinematic parameters during walking in adults with low back pain subjected to Vojta therapy. A pilot study. Physiother Quart. 2019;27(2):22-28.
Views: 2,296
Share
11

Related posts

พฤศจิกายน 20, 2026

ท่าบริหารสำหรับภาวะข้อไหล่ติด (Adhesive capsulitis หรือ Frozen shoulder)


Read more
พฤศจิกายน 16, 2026

Landing จาก Boulder อย่างไรไม่ให้เจ็บการลงพื้นและการรับมือเมื่อลงพลาด


Read more
พฤศจิกายน 9, 2026

การดูแลป้องกันภาวะรองช้ำสำหรับการเล่นกีฬา


Read more
พฤศจิกายน 6, 2026

ปวดข้อศอกด้านใน(Medial Epicondylitis) อย่าปล่อยไว้ให้เรื้อรัง


Read more

ศูนย์กายภาพบำบัด เชิงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า

198/2 ถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้า,
แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700
โทรศัพท์ : 0-63-520-5151

ศูนย์กายภาพบำบัด ศาลายา

999 ถนนพุทธมณฑลสาย 4
ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล นครปฐม 73170
โทรศัพท์ : 0-2441-5450 โทรสาร : 0-2441-5454
  • Facebook
  • YouTube
© Faculty of Physical Therapy, Mahidol University.