mobile_logomobile_logomobile_logomobile_logo
  • Home
  • การให้บริการ
    • ขั้นตอนการรับบริการศูนย์กายภาพบำบัด
    • ข้อมูลที่ควรทราบก่อนเข้ารับบริการ
    • ปฏิทินจัดอบรมความรู้สู่ประชาชน
    • ลงทะเบียนประวัติออนไลน์
    • ระบบตรวจสอบรหัสผู้ป่วย (HN) ออนไลน์
  • เกี่ยวกับเรา
    • ปรัชญา วิสัยทัศน์ พันธกิจ
    • คณะกรรมการประจำศูนย์กายภาพบำบัด
    • โครงสร้างศูนย์กายภาพบำบัด
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ปิ่นเกล้า)
    • นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด (ศาลายา)
  • การรักษา
    • กายภาพบำบัดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ
    • กายภาพบำบัดระบบประสาท
    • กายภาพบำบัดทางเด็ก
    • กิจกรรมบำบัด
    • คลินิกกระดูกสันหลังคด
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการกีฬา
    • คลินิกกายภาพบำบัดทางการยศาสตร์
    • คลินิกกายภาพบำบัดในสุขภาพหญิง
    • คลินิกผู้สูงอายุ
    • คลินิกวอยตาบำบัด (Vojta Therapy)
    • คลินิกโรคเวียนศีรษะและการทรงตัว
  • โครงการพิเศษ
    • HealthcaRe Tele-delivery Service
    • โครงการเตรียมความพร้อมสู่การเรียน (School readiness)
    • กลุ่มกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ
    • โครงการตรวจหลอดเลือด
    • โครงการธาราบำบัด
    • โครงการกิจกรรมบำบัดสำหรับผู้สูงอายุ สมองเสื่อมป้องกันได้
  • ประกาศ
  • ติดต่อเรา
  • TH
    • EN
    • TH
✕

การออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยกระดูกสันหลังยุบ

  • Home
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน กายภาพบำบัดทางระบบกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ
  • การออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยกระดูกสันหลังยุบ

การออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยกระดูกสันหลังยุบ

มีนาคม 12, 2021
Categories
  • กายภาพบำบัดทางระบบกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ
  • บทความ ความรู้สู่ประชาชน
Tags
  • กระดูกสันหลังยุบ
  • กระดูกสันหลังยุบออกกำลังกาย

จากบทความเรื่อง “ภาวะกระดูกสันหลังยุบ (vertebral compression fracture)” ในhttps://pt.mahidol.ac.th/ptcenter/?p=1330 ได้อธิบายถึงภาวะดังกล่าว คือ ภาวะที่กระดูกสันหลังส่วนหน้าเกิดการแตก หัก และยุบ (รูปที่ 1) เนื่องจากมีแรงกระทำต่อกระดูกสันหลัง เช่น อุบัติเหตุ ล้มก้นกระแทก เป็นต้น ส่งผลให้เกิดอาการปวดหลังที่รุนแรง เมื่อขยับตัว นั่ง ยืนหรือเดิน (1) นอกจากนี้ผลในระยะยาว ถึงแม้ว่ากระดูกจะเชื่อมติดอย่างสมบูรณ์แล้ว ยังพบว่าผู้ป่วยมักติดจะอยู่ในท่าทางที่ก้มตัวหรืองอตัว หลังค่อม ทำให้บุคลิกภาพไม่สวยงาม ดังนั้นการออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยกระดูกสันหลังยุบจึงเป็นการจัดการทางกายภาพบำบัดที่จำเป็นเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว

รูปที่ 1 แสดงกระดูกสันหลังปกติ (ซ้าย) และกระดูกสันหลังยุบ (ขวา)

บทบาทของนักกายภาพบำบัดสำหรับผู้ป่วยภาวะกระดูกสันหลังยุบตัว คือ การลดอาการปวดโดยใช้เครื่องมือต่าง ๆ ทางกายภาพบำบัด การให้คำแนะนำเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวและการออกกำลังกายที่เหมาะสมเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ รวมไปถึงการปรับท่าทางผู้ป่วยให้ถูกต้อง เพื่อลดภาวะติดในท่างอตัวและป้องกันการล้มที่อาจจะเกิดขึ้นจากการมีภาวะความผิดปกติทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ (1,2)

หลังจากที่ผู้ป่วยได้รับการรักษาทางแพทย์แล้ว ผู้ป่วยจะใส่เสื้อเกราะทางด้านหน้า (Jewett brace) (รูปที่ 2) เพื่อลดการเคลื่อนไหวของกระดูกสันหลังที่ยุบตัว โดยจะเน้นป้องกันการเคลื่อนไหวในทิศทางการก้มตัวและงอตัว เป็นระยะเวลาประมาณ 3 เดือน (1,2) เพื่อให้กระดูกสันหลังเชื่อมติดกัน

รูปที่ 2 แสดงเสื้อเกราะทางด้านหน้า (Jewett brace)

ขณะที่ผู้ป่วยใส่เสื้อเกราะทางด้านหน้านั้น นักกายภาพบำบัดจะสอนให้ผู้ป่วยออกกำลังกายกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวเพื่อเพิ่มความมั่นคงของแกนกลางลำตัว (3) เนื่องจากภาวะของโรคและการใส่เสื้อเกราะเป็นเวลานานจะทำให้กล้ามเนื้อดังกล่าวไม่ได้ทำงาน ส่งผลให้ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อลดลง โดยนักกายภาพบำบัดจะสอนให้ผู้ป่วยออกแรงแขม่วท้องดึงสะดือไปหากระดูกสันหลัง หายใจเข้า-ออกปกติ ไม่กลั้นหายใจ ทำค้างไว้ประมาณ 5 วินาทีต่อครั้ง สามารถทำได้หลายครั้งในระหว่างวัน เพื่อให้กล้ามเนื้อแกนกลางมีความแข็งแรงและความทนทานมากยิ่งขึ้น (3) โดยสามารถอ่านบทความเรื่อง “แขม่วท้อง…ดีอย่างไร” เพิ่มเติมได้ที่ https://pt.mahidol.ac.th/ptcenter/?p=392

 

ท่าออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยกระดูกสันหลังยุบ (4,5)

นอกจากการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวแล้ว นักกายภาพบำบัดควรแนะนำท่าออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหลังในท่าแอ่นตัว ซึ่งเป็นท่าที่ช่วยลดแรงกดของกระดูกสันหลัง และช่วยปรับท่าทางให้อยู่ในแนวที่เหมาะสม นั่นคือ ลดการงอตัวที่มากเกินไป (4) โดยทั่วไปนักกายภาพบำบัดจะแนะนำให้ผู้ป่วยออกกำลังกายดังกล่าวต่อเนื่องเป็นเวลาทั้งหมด 4-6 สัปดาห์ (4,5) ไม่กลั้นหายใจขณะออกกำลังกาย และถ้าหากมีอาการปวดเพิ่มขึ้น หรือมีอาการหน้ามืด วิงเวียนศีรษะ ให้หยุดออกกำลังกายทันที ท่าออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยกระดูกสันหลังยุบมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

 

ท่าที่ 1

ท่าเริ่มต้น: นั่งบนเก้าอี้ ลำตัวตั้งตรง หลังไม่พิงพนัก งอศอก 90 องศา

ท่าออกกำลังกาย: ออกแรงแบะไหล่ แอ่นหน้าอกขึ้น ดันศอกไปทางด้านหลัง หุบสะบักเข้าหากัน และยืดตัวขึ้น ค้างไว้ 5 วินาทีต่อครั้ง ทำซ้ำจำนวน 10-12 ครั้งต่อเซต หรือจนกระทั่งรู้สึกล้า ทำทั้งหมด 3 เซตต่อวัน

ท่าที่ 2

ท่าเริ่มต้น: นั่งบนเก้าอี้ ลำตัวตั้งตรง หลังไม่พิงพนัก มือประสานกันที่บริเวณท้ายทอย

ท่าออกกำลังกาย: ออกแรงแบะไหล่ แอ่นหน้าอกขึ้น ดันแขนไปทางด้านหลัง หุบสะบักเข้าหากัน และยืดตัวขึ้น ค้างไว้ 5 วินาทีต่อครั้ง ทำซ้ำจำนวน 10-12 ครั้งต่อเซต หรือจนกระทั่งรู้สึกล้า ทำทั้งหมด 3 เซตต่อวัน

ท่าที่ 3

ท่าเริ่มต้น: นอนหงาย ตั้งศอก ชันเข่า 2 ข้าง

ท่าออกกำลังกาย: ออกแรงแขม่วท้อง ยกก้นขึ้น ร่วมกับแอ่นหน้าอกขึ้น หุบสะบักเข้าหากัน ค้างไว้ 5 วินาทีต่อครั้ง ทำซ้ำจำนวน 10-12 ครั้งต่อเซต หรือจนกระทั่งรู้สึกล้า ทำทั้งหมด 3 เซตต่อวัน

ท่าที่ 4

ท่าเริ่มต้น: นอนคว่ำ เอาหมอนรองบริเวณท้อง แขนวางไว้ข้างลำตัว

ท่าออกกำลังกาย: ออกแรงแอ่นตัวขึ้น ยกแขน หุบสะบักเข้าหากัน ค้างไว้ 5 วินาทีต่อครั้ง ทำซ้ำจำนวน 10-12 ครั้งต่อเซต หรือจนกระทั่งรู้สึกล้า ทำทั้งหมด 3 เซตต่อวัน

คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยกระดูกสันหลังยุบ (1,2)

  1. รักษาท่าทางของร่างกายให้อยู่ในแนวที่เหมาะสมเมื่อทำกิจกรรม
  2. หลีกเลี่ยงการก้มตัวหรืองอตัว รวมไปถึงการบิดตัวอย่างรวดเร็ว
  3. ระวังเรื่องการล้มและลดปัจจัยเสี่ยงที่จะทำให้เกิดการล้ม เพราะอาจจะทำให้กระดูกสันหลังยุบตัวซ้ำได้
  4. ออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ โดยเฉพาะการออกกำลังกายที่มีแรงกระแทกต่ำและเน้นเพิ่มความสามารถในการทรงตัว เช่น การเดิน การปั่นจักรยาน การว่ายน้ำ เป็นต้น
  5. งดสูบบุหรี่ เนื่องจากมีผลต่อกระบวนการซ่อมแซมตัวเองของร่างกายในโครงสร้างที่บาดเจ็บ
  6. ทานอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดีเพื่อเสริมสร้างกระดูกให้แข็งแรง

เรียบเรียงโดย กภ.พงศธร ปาลี

เอกสารอ้างอิง

  1. Dewar C. Diagnosis and treatment of vertebral compression fractures. Radiolo Technol. 2015;86(3):301-23.
  2. Donnally III CJ, DiPompeo CM, Varacallo M. Vertebral compression fractures. StatPearls [Internet]. 2020. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448171/
  3. Akuthota V, Ferreiro A, Moore T, Fredericson M. Core stability exercise principles. Curr Sports Med Rep. 2008;7(1):39-44.
  4. Sinaki M. Exercise for patients with osteoporosis: management of vertebral compression fractures and trunk strengthening for fall prevention. PM&R. 2012;4(11):882-8.
  5. Sinaki M. The role of physical activity in bone health: a new hypothesis to reduce risk of vertebral fracture. Phys Med Rehabil Clin N Am. 2007;18(3):593-608.
Views: 8,811
Share
2

Related posts

พฤศจิกายน 20, 2026

ท่าบริหารสำหรับภาวะข้อไหล่ติด (Adhesive capsulitis หรือ Frozen shoulder)


Read more
พฤศจิกายน 16, 2026

Landing จาก Boulder อย่างไรไม่ให้เจ็บการลงพื้นและการรับมือเมื่อลงพลาด


Read more
พฤศจิกายน 9, 2026

การดูแลป้องกันภาวะรองช้ำสำหรับการเล่นกีฬา


Read more
พฤศจิกายน 6, 2026

ปวดข้อศอกด้านใน(Medial Epicondylitis) อย่าปล่อยไว้ให้เรื้อรัง


Read more

ศูนย์กายภาพบำบัด เชิงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า

198/2 ถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้า,
แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700
โทรศัพท์ : 0-63-520-5151

ศูนย์กายภาพบำบัด ศาลายา

999 ถนนพุทธมณฑลสาย 4
ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล นครปฐม 73170
โทรศัพท์ : 0-2441-5450 โทรสาร : 0-2441-5454
  • Facebook
  • YouTube
© Faculty of Physical Therapy, Mahidol University.